نقش ختایی در ترمه منسوب به ختا، یادگاری از نفوذ هنر چین در ایران پس از حمله مغول، که از اسم طایفه “ختا ” یا قراختا گرفته شده است. و از جمله نقش های اساسی هنرهای تزئنی ایرانی است که از ترکیب گل وغنچه و برگ پدید می آید. و هر گردش موزون آن را یک بند می خوانند. برخی منشا این گل را شهر ختن کشور چین می دانند. و عنوان ختائی را از همین نام گرفته اند و گروهی دیگر به واسطه عدم تطابق این طرح ها با طبیعت، آنها را خطایی (ناشی از سهو وخطا) دانسته اند. لیکن با توجه به تاثیر پذیری هنر نقاشی ایران از هنر چین و مقام و منزلت شهر ختا یا ختن در ادبیات فارسی و شباهت این طرح ها به نقشه های تزیئنی چینی و نسبت دادن آنها به ختن بی مناسب نخواهد بود. و در تعریفی دیگر طرح ختایی را مشتمل بر نقش گل ها و ساقه و برگ ها می دانند که نمونه آنها در طبیعت نیست. لیکن آنها را می توان با الهام و گرده برداری از گل های مختلف و تلفیق آنها با یکدیگر پدید آورد.

قاعده ترسیم گل ختایی بر دایره استوار است و از ترکیب و تلفیق دوایر انواع گل های ختایی به شکل غنچه و گل کامل و با جلوه های زیاد ظاهر می شوند.

cashmere
نقش ختایی ترمه
cashmere
نقوش ختایی ترمه

گل و برگ‌های به کار رفته در ختایی عبارتند از: برگ عباسی، گل شاه عباسی (اناری)، پیچک، غنچه، گل نیلوفر، پنج پر، گل فرفره،  ساق و برگ مو، خوشه‌ی انگور، بوته ترمه (بته جقه)، نخل، انجیر و … اجزای ختایی شامل: برگ، گل، غنچه و بند می‌باشد.
در طرح ختایی چند نکته اساسی وجود دارد و آن این است که قسمت هایی از طرح ساقه ضخیمتر و قسمت های نازکتر است. چنان که در طبیعت ساقه ها به این صورت هستند و دیگر این که گل اصلی در طرح ختایی باید جایی قرار گیرد که توجه بیننده را به خود جلب کند. همچنین برگ ها و گل ها و غنچه های ختایی (مفردات ختایی) باید با گل اصلی متناسب باشند.


تا کنون هیچ نظری ثبت نشده است

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلد وب سایت اختیاری است.

نظرنظر
نام شمانام شما
ایمیلایمیل
وبسایتوبسایت